Konsekwencje prawne wyboru żołnierza zawodowego na radnego gminy

Żołnierz zawodowy został wybrany na radnego gminy. Celem niniejszego artykułu jest ustalenie  zasad zwalniania żołnierza z obowiązków służbowych celem wykonywania obowiązków radnego.

Zgodnie z art. 109 ust.1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych żołnierz zawodowy może kandydować do Sejmu i Senatu oraz Parlamentu Europejskiego, na kierownicze stanowiska w państwie obsadzane na podstawie wyboru oraz do organów samorządu terytorialnego. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, iż żołnierz zawodowy może sprawować funkcję radnego gminy.

Przepis art. 24 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym nakłada na pracodawcę obowiązek zwolnienia radnego od pracy zawodowej w celu umożliwienia mu brania udziału w pracach organów gminy. przesłanką udzielenia czasowego zwolnienia powinno być przedłożenie pracodawcy odpowiedniego zaświadczenia o terminie i charakterze zajęć, podpisanego przez przewodniczącego rady lub inną upoważnioną osobę. Kwestia ta powinna być szczegółowo unormowana w regulaminie rady gminy. Dokument potwierdzający fakt uczestnictwa w pracach organów samorządowych radny dostarcza pracodawcy jako informację o przyczynie swojej nieobecności w pracy, a nie jako wniosek o udzielenie mu zwolnienia. Nieobecność radnego w pracy związana z wykonywaniem przez niego mandatu radnego ma charakter usprawiedliwiony, ale pociąga za sobą utratę zarobków za okres nieobecności w pracy. Rekompensatę utraconych zarobków stanowi dieta przysługująca radnemu na zasadach ustalonych przez radę gminy.

Przedstawiona powyżej regulacja prawna co od zasady nie budzi wątpliwości w sytuacji radnych zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, ale wywołuje poważne kontrowersje w odniesieniu do radnych zatrudnionych na podstawie stosunku służbowego, w szczególności policjantów i żołnierzy zawodowych. Wykładnia literalna art.  24 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym prowadzi bowiem do wniosku, iż dotyczy on jedynie radnych pozostających w stosunku pracy, a więc obowiązek  zwolnienia radnego od pracy zawodowej w celu umożliwienia mu brania udziału w pracach organów gminy nie ciąży na przełożonych żołnierza zawodowego lub policjanta.  Należy jednak uznać, iż wykładnia celowościowa w/w przepisów, zważywszy na regulację prawną pozwalającą pełnić żołnierzom zawodowym funkcję radnego, winna prowadzić do wniosku, ze powinny one być stosowane per analogiam również w stosunku do żołnierzy zawodowych.

Podsumowując, przełożony żołnierza zawodowego winien umożliwić, żołnierzowi- radnemu udział
w pracach organów gminy, na podstawie przedłożonego z wyprzedzeniem zaświadczenia. Zwolnienie żołnierz z wykonywania obowiązków nie wymaga skorzystania z niego z urlopu bądź innej formy zwolnienia ze służby.

Marek Lewandowski | Radca Prawny Togatus